Độ hợp nhau của hai người nhìn theo 4 trục tính cách

Độ hợp nhau của hai người không nằm ở chỗ giống nhau. Có cặp giống nhau như đúc mà ở cạnh vài hôm là chán, có cặp khác hẳn nhau lại dính nhau mấy năm. Cái quyết định nằm ở bốn trục tính cách — và mỗi trục có luật riêng.

Bên dưới là bốn trục đó, trục nào nên giống, trục nào khác lại hoá hay, và cách tự soi mà không cần ai chấm hộ.

Vì sao giống nhau chưa chắc đã hợp nhau

Đa số người đo độ hợp bằng một câu: hai đứa có nhiều điểm chung không. Nghe hợp lý, nhưng đó là cách đo sai — nó chỉ đúng với sở thích, không đúng với tính cách.

Sở thích giống nhau thì dễ bắt chuyện: cùng thích một ban nhạc, cùng ghét một món ăn. Nhưng tính cách giống nhau thì hai người cùng mạnh một chỗ và cùng yếu một chỗ. Cùng mạnh thì hay tranh nhau làm, cùng yếu thì không ai gánh được phần đó.

Ví dụ dễ thấy nhất: hai người cùng thích lên kế hoạch chi tiết. Đi chơi với nhau thì tuyệt, vì kế hoạch nào cũng chuẩn. Nhưng tới lúc kế hoạch vỡ — chuyến bay hoãn, quán đóng cửa — thì cả hai cùng đứng hình, vì chẳng ai quen ứng biến.

Bốn trục quyết định hai người có dễ chịu với nhau không

Bốn trục này lấy từ cách chia tính cách quen thuộc nhất. Điều quan trọng không phải tên gọi, mà là luật của từng trục khác nhau:

1. Nạp năng lượng ở đâu — ở đám đông hay ở một mình
2. Tiếp nhận thông tin kiểu gì — nhìn cái cụ thể hay nhìn bức tranh xa
3. Ra quyết định dựa vào gì — lý lẽ hay cảm nhận người khác
4. Sống với thời gian ra sao — chốt sớm cho chắc hay để ngỏ cho thoáng

Hai trục đầu nói về cách bạn tiếp xúc với thế giới. Hai trục sau nói về cách bạn xử lý những gì tiếp nhận được. Đây là lý do trục nào cũng có luật riêng.

Trục 1 — nạp năng lượng: khác nhau thường lại hay

Người nạp năng lượng ở đám đông đi chơi về thấy khoẻ ra. Người nạp ở một mình đi chơi về là kiệt sức, cần một buổi tối yên tĩnh mới hồi.

Hai người khác trục này thường hợp hơn người ta tưởng, với một điều kiện: cả hai phải hiểu người kia không cố tình. Người thích ra ngoài không phải đang bỏ rơi ai; người muốn ở nhà không phải đang giận dỗi.

Chỗ vỡ hay xảy ra là khi một bên coi nhu cầu của mình là mặc định:

• “Đi chơi cho vui, ở nhà làm gì cho phí cuối tuần”
• “Sao lúc nào cũng phải đi đâu đó, ở nhà không được à”

Cả hai câu đều đang bắt người kia sống theo nhịp của mình.

Trục 2 — nhìn cụ thể hay nhìn xa: nên giống nhau hơn

Đây là trục nên giống, và cũng là trục hay bị bỏ qua nhất.

Người nhìn cái cụ thể kể chuyện theo thứ tự: hôm qua đi đâu, gặp ai, ăn gì. Người nhìn bức tranh xa kể chuyện nhảy cóc: từ bữa ăn tối nhảy sang chuyện năm sau nên đổi việc.

Khi hai kiểu này nói chuyện, chuyện thường đứt quãng. Một bên thấy người kia lan man không vào việc, bên kia thấy người này vụn vặt không thấy đường dài. Không ai sai, nhưng mệt.

Nếu bạn với ai đó hay có cảm giác “nói chuyện với người này cứ hụt hụt sao đó” trong khi chẳng cãi nhau bao giờ, khả năng cao là lệch ở trục này.

Trục 3 — quyết định bằng lý hay bằng cảm: khác nhau thì cần dịch

Người quyết bằng lý lẽ nghe kể chuyện buồn là đưa giải pháp. Người quyết bằng cảm nhận nghe kể chuyện buồn là đồng cảm trước đã.

Đây là nguồn của cãi vã kinh điển:

Một bên nói	Bên kia nghe thành
“Vậy thì em nghỉ việc đi”	“Anh không quan tâm em đang buồn”
“Em chỉ cần anh nghe thôi”	“Vậy em kể ra làm gì nếu không muốn sửa”

Trục này khác nhau vẫn sống được, nhưng phải học một việc: nói rõ mình đang cần gì. Câu “em kể để xả thôi, không cần giải pháp” nghe hơi kỳ lần đầu, nhưng nó cắt được cả trăm lần hiểu nhầm về sau.

Trục 4 — chốt sớm hay để ngỏ: khác nhau là mệt nhất

Đây là trục gây mệt nhiều nhất trong đời sống hằng ngày, vì nó đụng vào từng ngày, không phải thỉnh thoảng.

Người thích chốt sớm cần biết trước: mấy giờ đi, ăn ở đâu, mấy giờ về. Chưa chốt là còn lo. Người thích để ngỏ thấy chốt sớm là gò bó, tới nơi rồi tính cũng được.

Đi chơi với nhau thì thành ra: một người hỏi “mấy giờ đi” từ ba hôm trước, người kia trả lời “tới hôm đó tính” — và cả hai đều thấy người kia khó chịu.

Cách sống chung được thì có, nhưng phải cố ý: chốt phần khung, để ngỏ phần ruột. Chốt giờ đi và giờ về, còn ở giữa thì muốn làm gì thì làm.

Vậy cần giống nhau mấy trục mới hợp

Không có con số đúng cho mọi cặp, nhưng có mấy điều rút ra được:

• Giống hết bốn trục: hiểu nhau rất nhanh, nhưng cùng yếu một chỗ, và dễ chán vì không ai mở ra cái gì mới
• Giống hai tới ba trục: khoảng dễ chịu nhất — đủ hiểu nhau, vẫn còn chỗ bù cho nhau
• Giống một trục: sống được, nhưng phải nói chuyện nhiều hơn hẳn người khác
• Khác cả bốn: hút nhau rất mạnh lúc đầu, mà giữ được thì cần cả hai đều chịu khó

Điều đáng nói: trục 2 lệch nhau gây mệt âm thầm hơn ba trục kia. Ba trục kia lệch thì cãi nhau ra mặt, cãi xong hiểu nhau hơn. Trục 2 lệch thì không cãi, chỉ thấy nhạt dần.

Ba câu tự soi trước khi đi hỏi ai

Chưa cần làm test cũng tự soi được. Ba câu này hỏi đúng vào bốn trục ở trên:

1. Sau một buổi tụ tập đông người, bạn thấy khoẻ ra hay muốn về nhà nằm im? — trục 1
2. Khi bạn kể chuyện buồn, bạn muốn người kia đưa cách giải quyết hay chỉ muốn được nghe? — trục 3
3. Kế hoạch cuối tuần chưa chốt tới tối thứ sáu — bạn thấy bình thường hay thấy khó chịu? — trục 4

Trả lời xong ba câu, thử hỏi người kia đúng ba câu đó. Chỗ nào hai người trả lời khác nhau, đó chính là chỗ hai người hay lấn cấn mà chưa gọi được tên.

Còn trục 2 thì khó tự soi hơn, vì nó nằm trong cách kể chuyện chứ không nằm trong câu trả lời. Muốn biết chắc thì làm thử test 16 nhóm rồi ghép hai kết quả với nhau — mất chừng bốn phút cho cả hai người.

Câu hỏi hay gặp

Hai người hợp nhau có nghĩa là không bao giờ cãi nhau?

Không. Cặp hợp nhau vẫn cãi, thậm chí cãi thường xuyên. Khác biệt nằm ở chỗ cãi xong hiểu nhau thêm một chút, chứ không phải mỗi lần cãi là xa nhau thêm một bước. Cặp không hợp thì cãi đi cãi lại đúng một chuyện mà không lần nào giải quyết được.

Người trái tính có thật sự hút nhau không?

Có thật, nhưng chỉ ở giai đoạn đầu. Người khác mình luôn thú vị vì họ làm được thứ mình không làm được. Vấn đề là thứ hút mình lúc đầu chính là thứ làm mình mệt về sau — người tự do phóng khoáng lúc mới quen thì hấp dẫn, sống chung lâu thì thành người không bao giờ chốt được gì.

Kết quả test có đổi theo thời gian không?

Có, và đó là bình thường. Kiểu tính cách không phải mã số cố định — nó là thói quen phản ứng, mà thói quen thì đổi theo môi trường và tuổi. Người đi làm vài năm thường lệch về phía chốt sớm hơn hồi sinh viên. Nên nếu làm lại sau một hai năm mà ra khác, đừng nghĩ là test sai.

Có nên dùng độ hợp nhau để quyết định chia tay hay không?

Không nên. Cái này chỉ giúp gọi tên được chỗ hai người hay lấn cấn, để nói chuyện cho dễ. Quyết định ở với nhau hay không phụ thuộc vào hàng chục thứ khác mà không cái nào đo bằng bốn chữ được — nhất là chuyện hai người có chịu thay đổi vì nhau không.

Tóm lại

• Hợp nhau không phải giống nhau — giống hết còn dễ chán hơn
• Trục nạp năng lượng và trục quyết định: khác nhau vẫn hợp, miễn là nói rõ nhu cầu
• Trục nhìn cụ thể hay nhìn xa: nên giống, lệch trục này gây nhạt âm thầm
• Trục chốt sớm hay để ngỏ: lệch thì mệt hằng ngày, phải cố ý chốt khung để ngỏ ruột
• Giống hai tới ba trục thường là khoảng dễ chịu nhất

Muốn biết mình đứng đâu trên bốn trục thì làm thử rồi đem ghép với người kia. Còn nếu chỉ tò mò về màu sắc hợp với mình thì thử cái này.